मानवश्रोत एवं प्रशासन विभाग

Article Index

आ.ले.प. शाखा

परिचय

नेपाल सरकारको श्रोतबाट नेपाल प्रहरी लाई प्राप्त भएको बजेट खर्चहरु आर्थिक ऐन नियम तथा अन्य ऐन नियमको अधिनमा रहेर खर्च गरे नगरेको तथा आर्थिक कारोवारहरुको श्रेस्ता दुरुष्त हालतमा रहे नरहेको बारेमा परिक्षण गर्ने काम आ.ले.प.शाखाले गर्ने गर्दछ । यसरी नेपाल प्रहरी अर्न्तगत बजेट संचालन गर्ने कार्यालयहरुले राजश्व,बिनियोजन,धरौटी तथा जिन्सीको आम्दानी खर्च स्पष्ट तथा यथार्थ हिसाब ऐन कानुनले निर्धारित प्रकृयागत रुपमा राखेको छ वा छैन तथा प्रचलित कानुनको पालना पूर्ण रुपले गरे नगरेको बारेमा खर्च भएका कागजातहरुको अनुगमन एवं निरीक्षण गर्ने कार्य समेत यस शाखाबाट हुंदै आएको छ । यसका अलावा यस शाखाले निम्न बमोजिमका कामहरु समेत गर्दे आएको छ ।

१.आर्थिक ऐन नियमको पूर्ण परिपालना गराउनाका लागि आर्थिक कारोवार गर्ने कार्यालयहरुलाई निर्देशन दिने ।
२.बेरुजुको अध्यावधिक लगत राख्ने ।
३.भएको बेरुजु फछर्यौटको लागि मातहत प्रहरी इकाईहरुलाई ताकेता गरी संकलीत प्रमाणहरु संपरिक्षण (बेरुजु फछर्यौट)को लागि म.ले.प.को कार्यालयमा लेखापढी गर्ने ।
४.म.ले.प.को विभागवाट बेरुजुको लगत कट्टा भै आए पश्चात सम्बन्धित कार्यालयहरुलाई बेरुजु लगत कट्टाको जानकारी दिने ।
५.महालेखा परिक्षकज्यूको बाषिर्क प्रतिवेदनको भाग १ मा समावेश बेरुजु उपर प्रतिनिधिसभा सार्वजनिक लेखा समितिमा छलफलमा श्रीमान् प्र.म.नि.ज्यूले जवाफ दिनु पर्ने हुंदा उक्त जवाफ तयार गर्ने ।
६.आर्थिक वर्षसमाप्त भए पश्चात केन्द्रिय आर्थिक विवरण तयार गर्ने र म.ले.नि.का. समेतसंग भरी म.ले.प.को कार्यालय तथा गृह मन्त्रालयमा पठाउने ।
७.आर्थिक प्रशासनमा आवश्यक लेखापालको लागि आवश्यकता अनुसार लेखा तालिम संचालन गरि,भएका लेखापालहरुको अभिलेख राखी आवश्यकता अनुसार काज र सरुवाको सिफारिस गर्ने ।
८.गठित बेरुजु फछर्यौट समितिमा बेरुजु फछ्र्यौटको लागि लेखी पठाउने ।
९.आर्थिक ऐन नियममा देखीएका दुबिधा र काम गर्दा आईपरेका समस्या उपर म.ले.नि.का.,कर बिभाग,मुल्य अभिबृद्धि कर बिभाग र आवश्यक अन्य निकायहरु संग राय मागी परेको दुबिधा र समस्याहरुको निराकरण गर्ने ।
१०.प्रहरी आवासीय बिद्यालय तथा नेपाल प्रहरी क्लव तर्फभएको बाषिर्क आम्दानी /खर्चको लेखा परिक्षण गर्ने ।
११.आर्थिक बर्षको अन्तमा बर्षभरि भएको बिनियोजन, राजश्व, धरौटी तथा अर्थ बजेट समेतको केन्द्रीय आर्थिक बिवरण तयार गरि सम्बन्धित निकायमा पठाउने ।

आ.ले.प.प्रकृया :-

१. प्रारम्भमा कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयको स्थापना पूर्ब महालेखा परीक्षकको बिभागबाट हुने अन्तिम लेखा परीक्षण सम्पादन गर्नु अगाडी आन्तरिक लेखा परीक्षण गरी सैद्धान्तिक गल्तीहरु लगायत अन्य बेरुजुहरु औंल्याई अपुग प्रमाण समावेश गरी म.ले.प.गराउने भएता पनि सो सम्बन्धी कार्य हाल कोष तथा लेखा नियन्त्रकको कार्यालयबाट सम्पदन हुंदै आएको छ ।
२.आ.व.२०६३/६४ साल सम्म बजेट संचालन गर्ने कार्यालयहरु बाट ६/६ महिनाको खर्चका श्रेष्ताहरु सकलन गरी शाखाबाट पूर्व परिक्षण समेत गरी देखीएका कमि  कमजोरीहरु तथा अपुग प्रमाणहरु समयमानै मगाई दुरुष्त हालतमा राखी लेखा परिक्षणको लागि यस शाखामा खटिई आउने महालेखा परिक्षकको कार्यालयको डोर समक्ष पेश गर्ने गरिएकोमा २०६४/६५ साल पछि महालेखा परिक्षकको डोर स्थलगतरुपमानै सम्बन्धित कार्यालयमा गई अन्तिम लेखापरिक्षण गर्ने गरेकोले अनुगमन मात्र गर्ने कार्य गरेको ।
३.आर्थिक बर्ष प्रारम्भमा साल बसाली बिनियोजित बजेट,अर्थ, बजेट,खर्च,धरौटी राख्ने र फिर्ता गर्ने प्रकृया,राजश्व अशुली गर्ने प्रकृया समेत आर्थिक ऐन नियमको परिधी भित्र रही नियम संगत ढंगले गर्न बराबर निर्देशन दिने ।

अन्तिम लेखा परिक्षण प्रकृया :-

१.नेपाल प्रहरीको बिभिन्न शिर्षकमा बिनियोजन भई एक आ.ब.को समाप्त भई सके पछि गरेका खर्चहरुको सम्पूर्ण फाँटवारीहरुलाई महालेखा परिक्षकको कार्यालयको स्थलगत डोर समक्ष आर्थिक ऐन नियम,कार्यबिधि एवं औचित्य समेतको आधारमा अन्तिम लेखा परिक्षण हुने गर्दछ ।
२.आ.ब.२०६३/६४ सम्म नेपाल प्रहरीको बजेट संचालन गर्ने कार्यालयहरुको बिनियोजन खर्च तथा राजश्व र धरौटी समेतको फाँटवारीहरु संकलन गर्ने र प्राप्त फाँटवारीहरु शाखामा कार्यरत दक्ष जनशक्तिबाट परिक्षण (Pre-Audit) गराई देखिएका कमी कमजोरीहरुको प्रमाण संकलन गरी फाँटवारीमा समावेश गर्ने गरि महालेखा परीक्षकको कार्यालयबाट यस शाखामा खटी आएका डोर समक्ष प्राप्त फाँटवारी अन्तिम लेखा परिक्षणको निमित्त पेश गर्ने म.ले.प.को डोर खटि गएकोले अन्तिम लेखापरिक्षण सम्बन्धित जिल्लाहरुमा नै भएको ।
३.आर्थिक कार्यबिधि ऐन २०५५ को दफा १९ बमोजिम महालेखा परिक्षकको कार्यालयले अन्तिम सम्परिक्षण हुने प्रमाण सहित म.ले.प.को कार्यालयमा लेखी पठाउने ।
४.अन्तिम ले.प.मा औंल्याईएका त्रुटी,कमी कमजोरीहरु सम्बन्धित कार्यलय संग सम्पर्क गरी तत्काल प्रमाण मगाई बेरुजु फछ्यौट गर्ने ।

नेपाल प्रहरीको बेरुजु तथा बेरुजु फर्छ्यौटको अवस्थाः

चालु आ.व.को बेरुजु फछर्यौटको अवस्था
कुल बेरुजु   जम्मा फछ्यौट  प्रतिशत   
     
     
आ.ब. /  चालु आ.व. सम्मको जम्मा बेरुजु
कुल बेरुजु:

४०% भन्दा बढी बेरुजु फछ्यौट गर्ने निकायहरुलाई पुरस्कृत गर्ने नेपाल सरकारको निति अनुरुप बिगत १५ बर्ष देखी प्रहरी प्रधान कार्यालय पुरस्कृत भई रहेको ।