प्रहरी कन्ट्रोल : १००, टोल फ्री नं.: १६६००१४१५१६
नेपा
EN

६ महिनामा मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार मुद्दामा ८९ जना पक्राउ

२०८०-१०-२९

  • A
  • A-
  • A+
Share

काठमाडौं, चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि पुससम्म ६ महिनाको अवधिमा मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार मुद्दामा संलग्न ८९ जना पक्राउ परेका छन् । ती मध्ये ६७ जना पुरूष र २२ जना महिला छन् । सोही अवधिमा जम्मा ७९ मुद्दा दर्ता भएका छन् ।

मानव वेचबिखन तथा ओसारपसार सम्बन्धि अपराध नियन्त्रण गर्न नेपाल प्रहरीमा मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्यूरो बबरमहलले विशिष्टिकृत इकाईको रूपमा काम गर्दै आएको छ । सम्बन्धित अपराध अनुसन्धानलाई प्रभावकारी र परिणाममूखी बनाउन ब्यूरोले सक्रिय र प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । सो अवधिमा १ सय ४९ जनालाई अभियोग लागेको छ । सो अवधिमा देशभरबाट २ सय ३६ जनालाई उद्दार गरिएको छ । उद्दार गरिएकामध्ये १ सय ५० महिला, २६ पुरूष र ६० बालिका रहेका छन् । 

नेपाल आन्तरिक र सीमा वारिपारी समेतमा हुने मानव बेचबिखनबाट अति प्रभावित रहेको छ । त्यसमा पनि वैदेशिक रोजगारको लागि नेपालबाट ठूलो संख्यामा भारत, मलेसिया, कतार, साउदी अरेबिया, लिबिया, बहराईन, कुवेत, संयुक्त अरव ईमिरेट्स, अमेरिका तथा विभिन्न युरोपेली र अफ्रिकन देशहरू लगायतका अन्य विभिन्न मुलुकहरूमा समेत नेपालीहरू काम गर्ने वा अवैधानिक बसोवासको प्रलोभनमा परी बेचबिखनमा पर्ने गरेका छन् । यस्ता अपराधलाई सम्बोधन गर्न ब्यूरोको स्थापना भएसँगै यसले आफ्नो कार्य गतिशिलतामा मूर्त रूप लिएको छ । नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक भिम प्रसाद ढकाल भन्नुहुन्छ, “मानव बेचबिखन मानवता विरुद्दको एउटा अत्यन्त संवेदनशील अपराध हो । प्रत्येक वर्ष  बालबालिका तथा युवायुवती समेत संसारका विभिन्न देशहरूमा बेचबिखन भइरहने घटनाहरुबाट नेपाल पनि अछुतो रहन सकेको छैन । यही तथ्य र संवेदनशीलतालाई मनन गरेर नेपाल प्रहरीले यस्ता अपराधको अनुसन्धानलाई विशेष जोड दिएको छ । अनुसन्धानलाई अझै प्रभावकारी बनाउन विद्यमान मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार नियन्त्रण ऐन, २०६४ मा समय सापेक्ष परिमार्जनको आवश्यकता महसुस गर्दै परिमार्जनको लागि पहल भैरहेको पनि छ ।” 

वि.सं २०७५ सालमा मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्यूरोको स्थापन भएको हो । ब्यूरो स्थापनापछि हाल सम्म जम्मा १ हजार ११८ जना पक्राउ परेका छन् । ती मध्ये ७ सय ८३ जना पुरूष र ३ सय ३५ जना महिला छन् । सो अवधिमा १ हजार ९ सय १९ जनालाई अभियोग लागेको छ ।  सोही अवधिमा जम्मा ८ सय ९२ मुद्दा दर्ता भएका छन् ।

   मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्यूरोले मुख्यत मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार अपराधको अनुसन्धान तथा नियन्त्रण र पीडितको उद्दार गर्दछ । समस्या सहजीकरण, समन्वय तथा सहकार्य, जनचेतना एवं सशक्तीकरणका कार्यक्रम संचालन, दक्ष जनशक्ति तथा प्रविधिको विकास लगायतका काम गर्छ । ब्यूरोका प्रमुख प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक जीवन कुमार श्रेष्ठ भन्नुहुन्छ, “प्रचलित नेपालको कानुनको अधिनमा रही ब्यूरोले सक्रिय रूपमा काम गर्दै आइरहेको छ । देशभित्र आन्तरिक रुपमा हुने मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार र अन्तरदेशीय रूपमा हुने त्यस्ता घटनाहरुको प्रभावकारी अनुसन्धान गर्दै संलग्न व्यक्ति र समूहलाई कारवाहीको दायरामा ल्याइएको छ । तर हाल प्रचलित मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार नियन्त्रण ऐन, २०६४ मा मानव तस्करी र वाध्यकारी श्रम (श्रम शोषण) समेटिन नसकेकोले त्यस्ता घटनाहरुलाई प्रभावकारी रुपमा नियन्त्रण गर्न कानुन परिमार्जन वा सो सम्बन्धी छुट्टै कानुन निर्माणको आवश्यकता छ ।” 

आधुनिक वैज्ञानिक प्रविधि तथा विशेषज्ञहरू समेतद्वारा गरिने अनुसन्धान पद्दतिलाई थप प्रभावकारी बनाई विकास गर्दै लैजाने ब्यूरोको उद्देश्य रहेको छ । वैदेशिक रोजगारीका नाममा हुने मानव वेचबिखन र ठगी सम्बोधन गर्ने, संगठित रूपमा हुने मानव बेचबिखन अपराधको अनुसन्धान गरी त्यसको सञ्जाललाई निष्कृय बनाउन ब्यूरो सक्रिय छ । प्रहरी नायव महानिरीक्षक ढकाल भन्नुहुन्छ, “मानव बेचबिखन जस्तो गम्भीर अपराधलाई बहुपक्षीय अध्ययन, अनुसन्धान बिश्लेषण गरी नीति, कार्यक्रम तथा योजना तय गरी विभिन्न देशहरूमा रहेका पीडित तथा प्रभावितहरूको तीव्र उद्धार गर्न थप सक्रियता बढाइएको छ । यसलाई सहजीकरण गर्ने उदेश्यले विभिन्न सरकारी, गैह्रसरकारी तथा विदेशी संयन्त्रहरूसँग समन्वय गर्ने गरिएको छ । नेपाल प्रहरीले गर्ने यस्ता कारवाहीबाट मानव बेचविखन तथा अवैधानिक तरिकाले तेस्रो मुलुक पुर्‍याउने प्रवृत्तिलाई निरूत्साहित गर्न सकिएको छ ।” 

ब्युरोको मुख्य कार्य मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार अनुसन्धान तथा कानूनी कारवाही प्रभावकारी ढंगबाट अगाडि बढाउनु हो । मानवबेचबिखन तथा ओसारपसार नियन्त्रण ऐन, २०६४ अन्तर्गत रहेर अनुसन्धान हुने गर्छ । यसबाट यस्ता अपराधको नियन्त्रण, अनुसन्धान तथा अपराधीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन र पीडितको उद्दार गर्न मदत पुगेको छ । 


सम्बन्धित समाचार
लागूऔषध दुर्व्यसन तथा बालविवाह सम्बन्धी सचेतामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-२५

प्युठान, लागूऔषध दुर्व्यसन तथा बाल विबाह न्युनिकरण सम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम प्युठान नगरपालिका-१ खैरास्थित भुनेश्वरी माविमा शुक्रबार सम्पन्न भएको छ । प्युठान नगरपालिकाको आयोजना तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्यूठानको समन्वयमा उक्त सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । भुनेश्वरी माविका प्रधानाध्यापक मुक्ति प्रसाद पोख्रेलको अध्यक्षता रहेको उक्त कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कायालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्वर थापाले समाजमा घट्ने विभिन्न घटनाहरुको बारेमा सचेत गराउदै लागूऔषध, साईबर क्राईम, बालविवाह, सडक सुरक्षा लगायतको विषयमा प्रस्तुतिकरण गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा प्युठान नगरपालिकाका महिला विकास निरीक्षक मञ्जु धिताल, नगरपालिकाका कर्मचारी, शिक्षक, तथा विद्यार्थीहरू लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । 

अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-१३

प्युठान, जिल्ला प्रशासन कार्यालय प्युठानको समन्वय, जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य एवम् सरूमारानी गाउँपालिकाको आयोजनामा "लागूऔषध दुर्व्यसन, अपराध, सामाजिक विकृति र विसंगतिका विरुद्ध अभिमूखीकरण कार्यक्रम" शनिबार सम्पन्न भएको छ । लागूऔषध नियन्त्रण कार्ययोजना, २०८१ बमोजिम आयोजित उक्त कार्यक्रम सरूमारानी गाउँपालिका-१ स्थित सरस्वती माध्यामिक विद्यालय र सोही गाउँपालिका-२ स्थित खङ्गेश्‍वरी माध्यामिक विद्यालयमा छुट्टाछुट्टै सम्पन्न भएको हो ।  प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न दुवै कार्यक्रममा नार्कोनन नेपाल लुम्बिनी प्रदेशका संयोजक बसन्त पुन र कर्ण सकारात्मक कोष दाङका संयोजक सुन्दर गौतमले सम्बन्धित विषय विज्ञको रूपमा सचेतनामूलक प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो । दुवै कार्यक्रममा सरूमारानी गाउँपालिकाका पदाधिकारीहरू, जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापा, नागरिक समाज, शिक्षक, विद्यार्थी लगायतको उपस्थिति रहेको थियो । 

घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह सम्बन्धी सचेतिकरण कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-१०

प्युठान, सरूमारानी गाउँपालिका-६ बुढिचौरस्थित श्रमरानी माध्यामिक विद्यालयमा घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह सम्बन्धी सचेतिकरण कार्यक्रम, २०८१ बुधबार सम्पन्न भएको छ ।जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठान तथा सरूमारानी गाउँपालिका ६ नम्बर वडा कार्यालयको प्राविधिक सहयोग एवम् सरूमारानी गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा तिनकुने दह टोल विकास संस्था प्युठानले उक्त कार्यक्रम आयोजना गरेको हो ।कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले घरेलु हिंसा, बालविवाह, बहुविवाह न्यूनीकरण गर्न अपनाउनु पर्ने उपायहरूबारे उल्लेख गर्दै यसका नकारात्मक पक्ष र कानूनी व्यवस्थाका बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो ।सो अवसरमा सरूमारानी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत देविराम पाठकले हरेक अपराधको श्रृङ्‍खला सानो कुराबाट शुरू भई बिकाराल रूप लिने हुँदा साना-साना कुरामा ध्यान पुर्‍याउन सकेमा अपराध क्रमश: घटदै जाने बताउनुभयो ।श्रमरानी माध्यामिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राम प्रसाद घिमिरेको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा जनप्रतिनिधि, शिक्षक, विद्यार्थीहरू एवम् अभिभावकहरूको उपस्थिति रहेको थियो । 

प्रारम्भिक बाल विकासका शिक्षकहरूको लागि क्षमता अभिवृद्धि तालिम सम्पन्न
२०८१-०२-१०

प्युठान, ऐरावती गाउँपालिका-२ बरौलास्थित सोही गाउँपालिकाको सभाहलमा संचालित ३ दिने प्रारम्भिक बाल विकासका शिक्षकहरूको लागि क्षमता अभिवृद्धि तालिम बुधबार सम्पन्न भएको छ ।समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य तथा नेपाल जेसुईट सामाजिक संस्था ललितपुरको प्राविधिक सहयोगमा ऐरावती गाउँपालिकाले उक्त तालिम संचालन गरेको हो ।कार्यक्रममा जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले तालिम मार्फत शिक्षकहरूको क्षमता अभिवृद्धिमा थप मद्दत पुगेको चर्चा गर्नुभयो । सो अवसरमा शिक्षा शाखा सहायक तुल बहादुर थापा, शिक्षिका माया आचार्य र प्रशिक्षक कमल श्रेष्ठले तालिम सम्बन्धी आ-आफ्नो मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो ।ऐरावती गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हिमलाल बिश्‍वकर्माको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ प्युठान जिल्ला कार्य समितिका सदस्य बिमल पौडेल, एनजेएसआइका प्रतिनिधि, प्रशिक्षक, शिक्षक/शिक्षिकाहरूको उपस्थिति रहेको थियो ।

लागूऔषध दुर्व्यसन सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-०७

प्युठान, मल्लरानी गाउँपालिका-४ खलङ्गास्थित उद्योग वाणिज्य संघको सभाहलमा लागूऔषध दुर्व्यसन र यसले पार्ने नकारात्मक प्रभावका बारेमा सचेतनामूलक कार्यक्रम आइतबार सम्पन्न भएको छ । समुदाय-प्रहरी साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानको सहकार्य तथा जिल्ला प्रशासन कार्यालय प्युठानको समन्वयमा उद्योग वाणिज्य संघ प्युठानले उक्त कार्यक्रम आयोजना गरेको हो । सो अवसरमा प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालले लागूऔषधबाट हुने नकारात्मक असरहरूको बारेमा जानकारी दिँदै लागूऔषध दुर्व्यसनीबाट व्यक्तिगत जीवन मात्रै नभई पारिवारिक, आर्थिक तथा सामाजिक जीवनमा समेत ठुलो असर पर्ने बताउनुभयो । कार्यक्रमका प्रशिक्षक वसन्त पुन, सुन्दर गौतम र जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रहरी सहायक निरीक्षक आकाश खड्काले लागूऔषध सम्बन्धी परिचय र यसले पार्ने नकारात्मक प्रभाव तथा कानूनी सजाय सम्बन्धी व्यवस्थाका बारेमा प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो ।  उद्योग वाणिज्य संघ प्युठानका अध्यक्ष पशुपतिनारायण नकर्मिको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा सामाजिक अभियन्ता, सञ्चारकर्मी, महेन्द्र माध्यामिक विद्यालयका शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूको सहभागिता रहेको थियो । 

लागूऔषध दुर्व्यसन, लैंगिक हिंसा र बाल विवाह नियन्त्रण सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न
२०८१-०२-०६

प्युठान,  नेपाल प्रहरी श्रीमती संघकी अध्यक्ष लक्ष्मी कुँवरको प्रमुख आतिथ्यता लागूऔषध दुर्व्यसन, लैंगिक हिंसा र बाल विबाह नियन्त्रण" सम्बन्धी सचेतनामूलक कार्यक्रम प्युठान नगरपालिका-९ मरन्ठाना मजुवास्थित बाल विद्या माविमा शनिबार सम्पन्न भएको   छ । प्युठान नगरपालिकाको आयोजना र जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्यूठानको समन्वय तथा नेपाल प्रहरी श्रीमती संघ लुम्बिनी प्रदेशको सहकार्यमा उक्त सचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । कार्यक्रममा संघकी अध्यक्ष कुँवरले लागूऔषध, लैंगिक हिंसा र बालविवाह जस्ता चुनौतीको सामना गर्न सबै सचेत हुन जरूरी रहेको बताउँदै प्रहरीद्वारा संचालित हुने यस्ता किसिमका सचेतनामूलक कार्यक्रमले समाजमा चेतनाको अभिबृद्धि गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । सो अवसरमा लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक कुवेर कडायतले समाजमा शान्ति शुरक्षा स्थापना गर्न समाज र प्रहरीको हातेमालो हुन जरुरी रहेको बताउँदै अपराध न्यूनीकरण तथा रोकथाम गर्न स्थानीय स्तरबाटै जागरूक हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । प्युठान जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नारायण प्रसाद अर्यालले सबै किसिमका हिंसा र अपराधको बारेमा सबै जागरूक हुनुका साथै कुनै पनि अपराधिक घटना भएको देखेमा सम्बन्धित निकायमा तत्कालै उजुरी दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक इश्‍वर थापाले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको उक्त कार्यक्रममा प्युठान नगरपालिकाका उपप्रमुख देबेन्द्र वर्मा, नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य शुशिल पोख्रेल, सोही नगरपालिका-९ का वडाध्यक्ष विकास केसीले आ-आफ्नो मन्तव्य राख्नुभएको थियो । प्युठान नगरपालिकाका प्रमुख बिष्णु बहादुर योगीको अध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त ‍कार्यक्रममा गन्दर्भ समाज नेपाल प्युठानका साँस्कृतिक टोलिद्वारा सचेतनामूलक गीतसमेत प्रस्तुत गरिएको थियो ।